15 kwietnia 2015 roku o godzinie 17:00 w Międzynarodowym Centrum Spotkań Młodzieży w Toruniu przy ulicy Łokietka 3 odbyła się konferencja inaugurująca program. Gościliśmy przedstawicieli kilku szkół, rodziców oraz przedstawicieli publicznych instytucji. Poniżej przedstawiamy skrót informacji z konferencji.

Program współfinansowany przez

logo do serwisow                                         herby_1s                                                CM_www

Skrót informacji z konferencji

Pan prof. dr hab. n. med. Maciej Świątkowski z Katedry Gastroenterologii i Zaburzeń CM UMK, szeroko przedstawił znaczenie właściwego żywienia dla zachowania zdrowia, w kontekście częstości występowania chorób nowotworowych. Badania pokazują, że większość nowotworów złośliwych przewodu pokarmowego związana jest prawdopodobnie ze złą jakością zdrowotną żywności i nieprawidłowym sposobem żywienia. World Cancer Research Fund (WCRF) szacuje, że wprowadzenie zmian w diecie populacji, korzystnych z punktu widzenia prawidłowego żywienia, mogłoby zapobiec około 75% przypadków raka żołądka, okrężnicy i odbytnicy. Dlatego też, szczególnie zwrócił naszą uwagę na występowanie w żywności zarówno substancji korzystnych jak i niekorzystnych dla zdrowia.
Do składników żywności korzystnych dla zdrowia zaliczymy:

  • pierwiastki takie jak wapń i selen;
  • witaminy: D, C, E, kwas foliowy;
  • karotenoidy: β-karoten, likopen, luteinę, kantaksantynę i zeaksantynę;
  • polifenole: flawonoidy (kurkumina), izoflawony, fitoestrogeny, katechiny, stilbeny, ligniny, resweratrol;
  • błonnik pokarmowy;
  • saponiny;
  • probiotyki i prebiotyki;
  • wielonienasycone kwasy tłuszczowe,
  • związki zawarte w czosnku – DAS (ang. diallylsulfide), DADS (ang. diallyldisulfide) i DATS (ang. diallyltrisulfide).

Do czynników sprzyjających rozwojowi choroby nowotworowej zaliczymy heterocykliczne aminy i wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, powstające w czasie wędzenia, przedłużonego grillowania lub smażenia w wysokich temperaturach produktów bogatych w białko, np. mięsa wołowego, wieprzowego, ryb. N-nitrozwiązki, azotany i azotyny, czyli związki, występujące w warzywach, kumulujących je z przenawożonej azotanowymi nawozami gleby. Są także stosowane do konserwowania żywności, głównie mięsa, wędlin, serów i piwa. Ryzyko wystąpienia choroby nowotworowej wzrasta również u osób nadużywających alkohol, z nadwagą i otyłością (u których zwiększa się insulinooporność) oraz palących papierosy.
Wyjściowym bodźcem do podjęcia działań związanych z programem edukacji żywieniowej, były wyniki oceny stanu odżywienia i sposobu żywienia dzieci z klas I-III szkół podstawowych, które zostały zebrane w ramach trwającego projektu naukowego „Wojewódzki program zapobiegania niedożywieniu, nadwadze i otyłości poprzez poprawę żywienia u dzieci klas 1-3 szkół podstawowych”. Projekt finansowany jest przez Samorząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

Pani dr inż. Ewa Szymelfejnik, z Katedry i Zakładu Żywienia CM UMK, podjęła się omówienia wyników dotychczasowych badań z lat 2012-2014. W badaniach wykazano prawidłową wartość energetyczną diet dzieci oraz odpowiednią dla wieku i płci zawartość węglowodanów ogółem, błonnika pokarmowego, cholesterolu, jodu, witamin B1, B3 i E. Zawartość fosforu, magnezu, cynku, miedzi oraz witamin B2, B6, B12 i C można było uznać za akceptowalną. Niestety diety dzieci z badanych szkół podstawowych charakteryzowały się również zbyt małą zawartość tłuszczu ogółem i tłuszczów bogatych w nienasycone kwasy tłuszczowe; wody, potasu, wapnia, żelaza, witaminy D i kwasu foliowego oraz nadmierną zawartość sacharozy, sodu i witaminy A. Głównymi błędami żywieniowymi prowadzącymi do nadmiarów i niedoborów wymienionych składników diety było zbyt małe spożycie produktów mlecznych, warzyw i owoców, ryb, produktów zbożowych, w tym z pełnego przemiału oraz nasion roślin strączkowych, a także zbyt dużą konsumpcją cukru i słodyczy.
Jadłospisy przebadanych dzieci odznaczały się zbyt częstym podjadaniem (nawet do 3-4 razy dziennie) pomiędzy posiłkami oraz zbyt małą regularnością w spożywaniu posiłków podstawowych (I i II śniadanie, obiad, podwieczorek, kolacja). W dużych miastach dzieci częściej spożywały 6 lub więcej posiłków dziennie. W miastach do 50 tysięcy mieszkańców i we wsiach, częściej spotykane były jadłospisy z maksymalną liczbą do 3 posiłków dziennie. Większą regularnością w spożywanych posiłkach charakteryzowały się diety dzieci, których rodzice posiadali wykształcenie wyższe.

Dzięki wchodzącej w życie ustawie o sklepikach szkolnych, dbałość o poprawne żywienie uczniów może być łatwiejsza. Pani Emilia Kliczewska ze Studenckiego Koła Naukowego Gastroenterologii i Zaburzeń Odżywiania CM UMK, przedstawiła problematykę związaną z wprowadzanymi zmianami, obwarowania prawne, zakaz dotyczący reklamowania żywności wysokoprzetwożonej oraz propozycje produktów i posiłków korzystnych dla zdrowia dziecka. Ustawa daje możliwość dyrektorom szkół, stworzenia własnej listy środków spożywczych dozwolonych do sprzedaży i spożycia w placówce szkolnej, jeśli oczekiwania ze strony rodziców będą bardziej restrykcyjne niż zawarte w rozporządzeniu ministra zdrowia.

red. mgr Agnieszka Augustyniak

Plan konferencji

  1. Otwarcie spotkania. Powitanie uczestników:
    mgr Katarzyna Kamińska – prezes fundacji Instytut „Zdrowie z Natury”
  2. „Znaczenie właściwego żywienia dla zachowania zdrowia”
    prof. dr hab. n. med. Maciej Świątkowski – kierownik Katedry Gastroenterologii i Zaburzeń Odżywiania UMK w Toruniu Collegium Medicum w Bydgoszczy
  3. Omówienie wyników dotychczasowych badań dla Województwa Kujawsko-Pomorskiego
    dr inż. Ewa Szymelfejnik – Katedra i Zakład Żywienia i Dietetyki UMK w Toruniu Collegium Medicum w Bydgoszczy
  4. Omówienie sposobu realizacji programu
    mgr Agnieszka Augustyniak – Katedra Gastroenterologii i Zaburzeń Odżywiania UMK w Toruniu Collegium Medicum w Bydgoszczy
  5. Zmiany w sklepikach szkolnych
    studenci SKN Gastroenterologii i Zaburzeń Odżywiania UMK w Toruniu Collegium Medicum w Bydgoszczy
  6. Pytania przedstawicieli szkół oraz rodziców i opiekunów uczestniczących w programie.
    Dyskusja
  7. Odebranie materiałów edukacyjno-badawczych
  8. Zakończenie spotkania

Początek konferencji 17:00. Przewidziany czas konferencji 1,5 godziny.